SLIKANGST

UITLEG

Inhoud

1. Slikangst

    1.1 Globus gevoel

2. Tips

    2.1 Eetproblemen

3. Oefeningen

    3.1 Ademhalingsoefening

    3.2 Paniek/angstaanval

4. Strottenhoofd

Slikangst

Wat is 'slikangst' precies?


Ieder mens en dier op aarde weet dat je gewoon je eten en drinken door kan slikken, en dat het automatisch gaat. Je moet alleen kauwen en het naar achter brengen, dan komt de slik vanzelf. Je hoeft er niet eens bij stil te staan, net als ademen; het gaat vanzelf. Probeer dat maar eens uit te leggen aan iemand met slikangst.

Iemand met slikangst durft zijn eten of drinken niet goed door te slikken uit angst dat het verkeerd gaat. Deze angstgedachtes gaan vaak over verslikken of stikken in het voedsel.

Er zijn personen die het moeilijk vinden of helemaal niet durven eten in het bijzijn van andere mensen, en personen die juist andere mensen om zich heen willen hebben als ze gaan eten. Als iemand angst heeft om in groepen te gaan eten dan volgt vaak het vermijdingsgedrag, en dit kan de slikangst verergeren. Iemand is constant bezig met vragen als "ga ik me straks niet verslikken?" of "stel dat iemand me raar ziet eten."

Slikangst heeft geen overeenkomsten met hypochondrie of ziektevrees. Deze personen denken dat ze een ziekte onder de leden hebben, terwijl uit onderzoek blijkt dat dit niet het geval is.

Mensen met een fysieke beperking, ook wel dysphagie, kan zich uiten in slikproblemen, wij richten ons hier op de mentale angsten voor het slikken.

Slikangst kan voortkomen uit andere angsten, zoals hoogtevrees, pleinvrees of verlatingsangst. De angst kan eerder in het leven zijn ontstaan. Iemand kan zich ooit eens verslikt hebben als kind, dit kan als traumatische ervaring zijn opgeslagen in het geheugen. Wanneer er een ongemakkelijke gebeurtenis optreedt kan dit trauma weer worden geactiveerd.

Ook logopedie kan helpen omdat je dezelfde spieren gebruikt voor het spreken en het slikken.[1]


Globusgevoel

Soms is er herkenning in het zogenoemde Globusgevoel.
Het voelt alsof er iets in de keel zit. De keel kan gespannen aanvoelen en soms is er wat meer moeite met slikken. Volgens onderzoek blijkt dit Globusgevoel meer een gevoelskwestie te zijn wat vaak heeft te maken met stress en spanning. Men schraapt de keel regelmatig of kucht vaak. Mensen die hiervoor gevoelig zijn zullen eerder last krijgen van deze symptomen.

Massage van de keel en schouders kan de spanning op de keel verlichten.

Zie ook
1. Uitleg Globus gevoel  op Gezondheidsplein.nl
2. Brok in de keel / Globusgevoel  op KNO Maastricht UMC+

Tips

Associatie

Gedrag

Weetjes


Zet jezelf ertoe om te blijven eten en drinken, ga geen maaltijden overslaan. Maar zorg dat het niet geforceerd eten wordt. Er moet een positieve gedachte blijven dat voedsel lekker is, en je eet/drinkt omdat je dat graag wilt.

Door juist de uitdaging aan te gaan en positief te blijven denken overwin je de angst. Niet blijven zitten, maar doen! Uiteindelijk doe je het alleen voor jezelf, voor niemand anders!


Eetproblemen

Eetproblemen kun je verminderen door [2]

Oefeningen

Ademhalingsoefening

Probeer in een rustige ruimte eerst even op jezelf te concentreren. Daarna begin je met een langzame armbeweging naar je lichaam toe, tegelijk met een inademing. Denk aan positieve woorden als: kracht, energie, wijsheid, zelfvertrouwen. Deze woorden die je zelf kunt kiezen zijn eigenschappen die je graag wilt krijgen.

Dan op een langzame uitademing, en tegelijk een duwende beweging met je armen naar buiten, denk je aan negatieve woorden die je kwijt wilt uit je gedachte en lichaam. Woorden zoals angst, schrik, bang zijn voor iets.

Probeer deze oefening enkele keren te herhalen, en ervaar wat je hierbij voelt in je lichaam.

Paniek/angstaanval

  1. Adem in gedurende 4 seconden
  2. Houd je adem vast gedurende 7 seconden
  3. Adem langzaam uit gedurende 8 seconden
  4. Herhaal deze oefening een a twee keer

Strottenhoofd

Een mens slikt op een dag ca. 600 keer om het eten, drinken en speeksel door te slikken.[3] In een gemiddeld leven slikken mensen dus ca. 17,5 miljoen keer. De beweging van de slikspieren is een reflex. Dit betekent dat het een voorgeprogrammeerde impuls is die het proces regelt. Er kan in principe niets verkeerd gaan, bij de slikreflex wordt de neusholte afgesloten door de huig, en de luchtpijp door het strotklepje. Verslikken lukt ook niet omdat je automatisch gaat hoesten wanneer er iets in je luchtpijp terecht komt.


Hieronder is het slikproces te zien:


Slikproces


Het slikproces omvat vier stappen waarin is de zien hoe het voedsel door de tong naar achter in de keel wordt gedrukt, bij C is te zien hoe het strotteklepje de luchtpijp automatisch afsluit. Tenslotte bij D verdwijnt het voedsel naar de maag waarna de slik is voltooid.

OfficiŽel heten de vier fases de Voorbereidende fase, de Mondfase, de Keelfase en de Slokdarmfase.[4]


Slikken is heel natuurlijk voor mens en dier. Allerlei factoren zoals angst, spanning, stress en moeheid kunnen het gedrag van het slikken beÔnvloeden.

Bronnen, noten en/of referenties

1. Slikken Logopedie.nl Geraadpleegd op 5 augustus 2019

2. Slik- en spraakproblemen MSweb.nl Geraadpleegd op 31 augustus 2016

3. Slikken: vier fasen Zorgvoorbeter.nl Geraadpleegd op 18 januari 2017

4. Slikken Wikipedia Geraadpleegd op 24 juli 2017